Det norske skattesystemet løner passiv formue og straffar aktiv verdiskaping. Vi vil snu det.
Kapital som står i eigedom gjer ingenting for samfunnet. Kapital som blir investert i bedrifter, arbeidsplassar og kompetanse skapar vekst for alle. Vi vil ha eit skattesystem som forstår skilnaden.
Kvar nordmann skal ha ein universell kapitalkonto — ein skattemessig nøytral konto for sparing og investering. Avkasting blir ikkje skattlagd før pengane blir tekne ut.
I dag blir nordmenn skattlagde ulikt avhengig av kva dei sparer i. Aksjar har aksjesparekonto, bustad har skattefordelar, og bankinnskot blir skattlagde løpande. Resultatet er at skattesystemet styrer kvar folk plasserer pengane — ikkje fornufta.
Ein universell kapitalkonto behandlar all sparing likt. Du vel sjølv om du vil investere i aksjar, fond, obligasjonar eller andre instrument. Skatten kjem fyrst når du tek ut gevinsten. Slik oppfordrar vi til langsiktig investering i staden for kortsiktig forbruk.
Noreg har ein av verdas høgaste delar av formue bunden i bustad. Det er ikkje eit teikn på rikdom — det er eit teikn på feilallokering.
Bustader produserer ingenting. Dei gjev folk ein stad å bu, men dei skapar ikkje arbeidsplassar, innovasjon eller eksportinntekter. Likevel løner skattesystemet bustadkjøp med frådrag for renteutgifter og låg verdsetjing av eigedom.
Vi vil gradvis flytte skattefordelane frå passiv eigedom til aktiv investering. Ikkje ved å straffe bustadeigarar, men ved å gjere det minst like attraktivt å investere i bedrifter og arbeidsplassar. Pengane finst — dei står berre på feil stad.
ROT-frådraget (Renovering, Ombygging, Tillegg) gjev privatpersonar skattefrådrag for handverkstenester i eigen bustad. Sverige har hatt det sidan 2008 — og det fungerer.
I dag betaler tusenvis av nordmenn svart for handverksarbeid. Ikkje fordi dei er kriminelle, men fordi det kvite alternativet er for dyrt. ROT-frådraget senkar prisen på lovleg arbeid og gjer det lønsamt å bruke seriøse handverkarar.
Resultatet er tre ting: mindre svart arbeid, meir skatteinntekter og betre bustadkvalitet. I Sverige auka talet på kvite handverksoppdrag med over 30 % etter innføringa. Det er ikkje teori — det er dokumentert effekt.
Det skal lønne seg å jobbe. Det høyrest sjølvsagt ut, men det norske skattesystemet gjer det ikkje alltid.
Marginalskatten på arbeidsinntekt i Noreg er blant dei høgaste i OECD. Samstundes er formuesskatt på bustad låg, og arva kapital blir behandla mildt. Det betyr at systemet i praksis løner dei som har frå før — og straffar dei som skapar frå grunnen.
Vi vil senke marginalskatten på arbeidsinntekt, spesielt for dei som er i overgangen frå trygd til arbeid. Ingen skal oppleve at dei taper pengar på å ta ein jobb. Samstundes vil vi at kapitalinntekter som ikkje er investert produktivt, skal skattleggjast meir nøytralt.
Økonomi er ikkje ei frittståande sak — det er fundamentet som alt anna kviler på. Utan eit skattesystem som fungerer, finst det ingen pengar til helse, skule eller familie.
Universell kapitalkonto, ROT-frådrag og lågare skatt på arbeid er ikkje tre separate tiltak. Dei heng saman: kapital skal røre seg frå passiv eigedom til aktiv verdiskaping, svart arbeid skal bli kvitt, og folk som jobbar skal sitje att med meir.
Målet er ikkje lågare skattar for nokon — det er betre skattar for alle. Eit system der pengane går dit dei gjer mest nytte, og der folk opplever at innsats faktisk blir løna.
Økonomisk politikk heng saman med arbeidsliv, bustad og velferd. Sjå heile partiprogrammet.
Les meir i partiprogrammet